پیچیدگی یک سورئالیسم ساده, بررسی رمان ” دعوت به مراسم گردن زنی” ولادیمیر ناباکوف

بررسی رمان " دعوت به مراسم گردن زنی" ولادیمیر ناباکوف

رمان دعوت به مراسم گردن زنی نوشته ولادیمیر ناباکوف داستان زندانی محکوم به اعدامی‌است که جرمش  متفاوت بودن با دیگران (شفاف نبودن , نفوذناپذیری)  است.

نخستین پیش نویس ” دعوت به مراسم گردن زنی” در سال 1934 نوشته شد و سال بعد در سال 1935 با برخی تغییرات آماده انتشار شد. با این حال 25 سال بعد, سال 1959 وقتی ناباکوف در آمریکا بود  نسخه جدیدی از این کتاب را با توجه به تسلطش به زبان انگلیسی, نوشت.

دعوت به مراسم گردن زنی - ترجمه احمد خزاعی - قطره - ۱۳۸۶
دعوت به مراسم گردن زنی – ترجمه احمد خزاعی – قطره – ۱۳۸۶
ترجمه کتاب دعوت به مراسم گردن زنی را دیمیتری پسر ولادیمیر بر عهده گرفت و بازبینی‌های دقیق و اصولی را بر آن پیاده کرد.
دعوت به مراسم گردن زنی پس از بازبینی از لحاظ محتوا عمیقتر و دقیق تر از لحاظ روانشناسی شخصیتها صحیح تر و از لحاظ تعداد صفحات کم حجمتر شد.
مقدمه ای بر دعوت به مراسم گردن زنی نوشته شد که نحوه صحیح خواندن را به مخاطب آموزش می‌داد.
ولادیمیر ناباکوف صریحا تاکید می‌کند که ترجمه صحیح بر فهم این اثر بسیار تاثیر گذار است و اصول زبانشناسی بر خوانش کتاب موثر است.
به طور مثال در رمان لولیتا برای تلفظ اسم کاراکتر اصلی lo-li-ta زبان در حفره دهانی می‌چرخد که به شخصیت رمان اشاره دارد.
در رمان دعوت به مراسم گردن زنی انتخاب نام سین سیناتوس به طور عمد به این منظور است که نام شخصیت به دلیل آهنگین بودن حروف تا مدتها در ذهن مخاطب باقی بماند.

از جهتی شبیه به نامهای باستانی یونانی است تا بتواند نام کلئیستنس، پدر دموکراسی آتنی است را به ذهن متبادر کند.

داستان دعوت به مراسم گردن زنی به خودی خود داستانی بسیار ساده است. و پیچیدگی آن به دلیل وجود مسائل روانشناختی ای است که برای کاراکتر اصلی در نظر گرفته شده است.
دعوت به مراسم گردن زنی دارای توصیفات و صحنه‌هایی است که باور ناپذیر هستند و در عین حال مخاطب به سادگی با آنها همذات پنداری می‌کند.
“داستان در زندان و غالبا سلول انفرادی مجرم جریان دارد .مجرم “سین سیناتوس” ، به جرم متفاوت بودن با دیگران (شفاف نبودن , نفوذناپذیری) محکوم به اعدام می‌شود. حکم اعدام طبق قانون درگوشی به او ابلاغ می‌شود و او را به سوی سلول زندان در یک دژ عظیم می‌برند. زندانبان برای باز کردن در سلول تمام کلیدها را امتحان می‌کند و وقتی در سلول باز می‌شود , وکیل مدافع داخل سلول به انتظار نشسته است! زندانی از دیگران می‌خواهد تنهایش بگذارند و همه تعظیم کنان می‌روند! روی میز وسط سلول , کاغذهای سفید و مداد تراشیده شده گذاشته شده است , زندانبان داخل می‌شود و پیشنهاد رقص والس می‌دهد و آن دو با هم در سلول و راهروها می‌رقصند! مدیر زندان خطابه رسمی‌خوش آمدگویی می‌خواند و نگران غذا نخوردن زندانی است… و زندانی هم در انتظار زمان مراسم گردن زنی که زمانش نامشخص است…”
سین سیناتوس در انفرادی با جرمش دست به گریبان می‌شود ولی هیچکس از زمان دقیق اعدام او باخبر نیست. جرم او نوعی فساد است که نا بخشودنی تلقی می‌شود.
سین سیناتوس بجز زندانی بودن از لحاظ جسمی‌در زندان و در سلول انفرادی, زندانی تفکرات خویش نیز هست ولی تغییرات ظاهری به مراتب آسانتر از تغییرات درونی هستند, بنابراین سین سیناتوس در آرزوی ساده ترین نوع آزادی است.
“سین سیناتوس اشتیاقی سوزان برای آزادی حس می‌کرد. اشتیاقی که برای معمولی ترین نوع آزادی, آزادی جسمی, آزادی که از نظر جسمی‌قابل تحقق باشد.”
نوع سپری کردن دوران محکومیت او بیانگر عدم توانایی کاراکتر اصلی در ایجاد ارتباط با دیگران است. دیگرانی که حتی یک خط از روح و شخصیت سین سناتوس را نمی‌توانند بخوانند.

در دولت‌های دموکراتیک شفافیت و آزادی از اصول بنیادین است و مفهوم جمعی دموکراسی اذعان دارد که حکومت باید به تدوین قوانین و سیاست‌هایی بپردازد که بسیار نزدیک به نظرات میانه مردم، یعنی نیمه‌ای در سمت راست و نیمه‌ای در سمت چپ باشد. با این حال در دعوت به مراسم گردن زنی مجرم به عدم شفافیت محکوم شده است و اگرچه طی دوران محکومیت از امکاناتی مانند امکانات یک هتل برخوردار است اما در پایان محکوم به نابودی است.

ناباکوف شیوه اجرای حکم اعدام را هوشمندانه “گردن زنی” انتخاب می‌کند. سر عضو اصلی و قانون گذار بدن است و هنگامی‌که از شفافیت برای هماهنگی با سایر اعضا برخوردار نباشد محکوم به فنا و نابودی است.
حکومتهای دموکراسی بر اساس نظر مردم بنیان شده اند و اگر از شفافیت در برخورد با مردم محروم باشند به سمت فساد رفته و محکوم فروپاشی هستند.
از کتاب دعوت به مراسم گردن زنی می‌توان برداشت‌ها و نظرات متفاوت داشت هر کس به فراخور حال خویش می‌تواند با خواندن کتاب بخنند یا گریه کند, می‌تواند از نوع برخورد با زندانی و توصیفات کتاب خشمگین یا شگفت زده شود. اما چیزی که در تمام مخاطبان مشترک اشت و هدف اصلی نویسنده نیز هست, عدم پذیرش بی عدالتی است که به صورت اغراق شده و سوررئال در کتاب آورده شده است.
سیر اتفاقات بر پیچیدگی کتاب افزوده است و باعث سردرگمی‌مخاطب می‌شود و می‌تواند تا حدودی جلوی لذت کشف سطور را از مخاطب بگیرد.

در عین حال ظرفیتهای زبان شناسی موجود در کتاب  تحسین برانگیز است. همچنین ناباکوف کوشیده است فضایی را ایجاد کند که ذهن خواننده با کوچکترین تلاشی همذات پنداری مورد نظر را برقرار کند.

دعوت به مراسم گردن زنی ترکیبی است از ادبیات سترگ روسیه و استعاره‌های بی بدیل انگلیسی در ایده اصلی کتاب انعکاس یافته است.
باز آفرینی تمام خاطرات سین سیناتوس در دیالوگها و روشنی توصیفات از دید جمیز جویس نشان دهنده این است که عدم وجود سربه عدم وجود تفکرات منطقی و در نهایت نابودی اشاره دارد.
دعوت به مراسم گردن زنی نوشته ولادیمیر ناباکوف در سال 1386 توسط احمد خزاعی ترجمه شد و در نشر قطره به چاپ رسید.
غزل قربان پور
ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.