کلپورگان و دستان هنرمند بانوان سفالگر

منصوره صالحی

کلپورگان هنرش را در تهران به نمایش گذاشت. آنچه می‌خوانید گزارش منصوره صالحی  از نمایشگاه سفالینه‌های دختران و زنان کلپورگان است که در روزهای ۲۲ و ۲۳ آذر در کافه سفال آنسوی تهران برپاشده بود.

از این به بعد کلپورگان برای من صورت رنجور زنان است و لبهایی که در قلب پایتخت پیام آور تشنگی و خشکی سیستان و بلو چستانند .
از این پس هر سوزن دوزی که ببینم به یاد حرفهای خانم سوزن دوز می‌افتم که گفت زنها اجازه ندارند بیرون از خانه کار کنند و همه در خانه می‌دوزند و من می‌گویم این همه رنگ آوای خاموش زن بلوچ است که در پیچ و خم کوکها بر پارچه‌ها حک می‌شوند .از دو خانم صنعتگری که گوشه گالری نشسته بودند عکس گرفتم و بعد متوجه شدم بر تابلویی بالای سرشان نوشته شده به دلیل باورهای محلی و احترام به حریم خصوصی از چهره خانمها عکس نگیرید و من هم به شرط ادب و اخلاق سعی کردم عکسهایی بگیرم که صورتشان پیدا نباشد .
یکی از خانمها را مجدد در حیاط گالری دیدم نور به صورتش افتاده بود گفتم چرا از صورتت عکس نگیرم که مردم ببیند این خانم هنرمند کیست ، گفت برادرم میگه وقتی بمیری ، میری جهنم و …

گفتگو با عایشه ریگی هنرمند سوزن دوز

 از خودتون هنرتون گلایه‌هاتون و هر چه که دوست دارین برامون بگین .
– به نام خدامن عایشه ریگی هستم ، صنعتگر و مربی سوزن دوزی . نمی‌توانم بگویم چندمین بار است که در نمایشگاه شرکت می‌کنم ، شاید صدمین بار است که در نمایشگاههای سرتاسر استانها شرکت کردم و آموزش زنان بی سرپرست کمیته امداد حاشیه ی شهر زاهدان سیصد چهارصد نفر را آموزش دادم و گواهینامه گرفتم . مربی میراث فرهنگی هستم .
خدا رو شکر اینجا میارم کارها را استقبال میشه
۱۶ سال هست که این کار را انجام می‌دم .

 از شهرتون و اینکه سوای سوزن دوزی چه می‌کنید برامون صحبت کنید .

– آنجا آدمهای مظلومی‌که کار بیرون ندارند و صد در صد خانمها سوزن دوزی کار می‌کنند .
تعصبات نمی‌گذارند خانمها بیرون از خانه کار کنند همه کار سوزن دوزی انجام می‌دهند .

آقایان هم سوزن دوزی می‌کنند ؟
– نه مختص خانمها است ولی بعضی جاها از صد در صد ، پنج درصد آقایون انجام میدن .

کسی بخواهد کار سوزن دوزی را شروع کند روشش چیست ؟
کار یه که باید عملی انجام بده ، این کار صد در صدش عملیه . تئوری نیست .

این رنگهایی که در کارتون استفاده میشه و نوع دوختها پیشینه دارند ؟ قدمت کار شما از چه زمانی است ؟
– قدمت دارد و طرحها الهام گرفته از طبیعت است از قله‌ها ، از کوهها شما اگر دقت کنید همه ی این طرحها اشکال هندسی دارند اینها همه برگرفته از طبیعت بوده . رنگها را از فصل بهار گلها چه رنگهای بودند نگاه می‌کردند گلها را و رنگبندی‌ها طبق رنگبندی گلهای بهاری می‌دوختند .

شما می‌تونید بگید قدمت سوزن دوزی کلپورگان چند ساله است ؟

-صد سال ، دویست سال از عهد باستان پیش از باستان خانم ریگی با شنیدن هر زمان می‌خندد و می‌گوید بیشتر بیشتر .از زمانی که بلوچ بوده سوزن دوزی بوده چه جوری بگم از وقتی قدمت بلوچ بوده سوزن دوزی ام بوده .
یعنی باهم بودن .

 در طرحهای شما طرح خاصی هست که متمایز از بقیه طرحها باشد ؟
-طرح فنوجی اصالت دارد و طرح پریوار . این دوتا دوخت اصالت دارند و دوختهایی هستند که هیچ موقع از مد نمی‌افتند . همیشه بودن و همیشه هستن .
به خاطر نوع دوخت و کارکردشان هست یا استقبال مردم ؟

خانم ریگی : به خاطر کیفیت دوخت و نوع دوختشان است .

سفالگری کلپورگان
سفالگران کلپورگان

گفتگو با زینت منفرد هنرمند سفالگر

لطفا خودتان را معرفی کنید و درباره روستایتان بیشتر توضیح بدید

-سلام من زینت منفرد هستم .روستای کلپور ثبت جهانی شده است و هفت هزار سال قدمت دارد .

 هنر سفالگری چطور در این محل پدید آمده است؟

نسل به نسل اینجوری ادامه پیدا کرده .اینطور کار می‌کنیم اول می‌زنیم بعد زیادی‌هاشو می‌گیریم بعد صیقلش می‌دیم بعد طرحش می‌زنیم بعد می‌ذاریم تو کوره .

شما چند سال هست که کار هنری می‌کنید؟
من دوازده سیزده ساله کار می‌کنم .

کار و بار چطور است؟
خودم کارگاه دارم .خودم کوره دارم .الحمد ا…مشکل خاصی ندارم ….

سفال کلپورگان
سفال کلپورگان

……………………

از او می‌خواهم بیشتر از کلپورگان بگوید :
شهر ما یه کم خشکسالی شده ، آب نداریم برای خوردن ای خدا را شکر .
می‌گویم با اینحال راضی هستی ؟
آره خدارو شکر
کار و باری ام ندارن دیگه .کلاً مرز بسته است و جوانان همیشه بیکار .
می‌پرسم آقایون اونجا چکار می‌کنن ؟
بیکارند دیگه .
کشاورزی نیست خشکسالی شده .
ده ساله که بارون نمیاد .خشکه خشکه .
می‌پرسم آقایون سفالگری می‌کنند ؟
نه همش خانمها
علاقه ندارند دیگه .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.