نگاهی دیگر به رستاخیز محروم از اکران

رامین رحمانی

رستاخیز آخرین اثر احمدرضا درویش در گذار از ایرادات و اشکالات مذهبی که به آن وارد دانسته اند و هم اکنون محروم از اکران عمومی‌ست ساختار سینمایی مستحکمی‌دارد. گفته اند چهره قمر بنی‌هاشم چرا نشان داده شده و اینکه حر بر اساس مستندات اولین شهید روز عاشوراست در حالی در فیلم اینگونه نیست و موارد دیگر …
اما به عنوان یک هنرجوی سینما بیشتر دوست دارم وجه سینمایی اثر را ببینم. رستاخیز طرح داستانی هوشمندانه ای دارد. گرچه فیلمنامه نهایی می‌توانست از اینی که الان هست بهتر باشد؛ البته حدود چهل و پنج دقیقه سانسور تا حدودی نفس فیلم را گرفته است!
با تمام این اوصاف تقارن داستان پیک دمشق با پیکهای امام و اینکه زمینه‌ها طوری چیدمان شده تا اشارات به الهام غیبی بر این نکته صحت بگذارد که واقعه ای که در پیش است لاجرم باید اتفاق می‌افتاده و گریزی از آن نبوده است.
احمدرضا درویش قبلاً ثابت کرده است که همیشه در رأس کارهایش است و استاد به سرانجام ‌رساندن بیگ پروداکشن‌هاست !
در گذار از فیلمبرداری کم‌ نقص و طراحی صحنه حرفه ای فیلم و همچنین انتخاب بازیگران (جز یکی دو مورد مثل کاراکتر شمر که به نظرم بهتر از این می‌توانست باشد) چیزی که بیشتر توجه شخص مرا به خود جلب کرد تدوین فیلم رستاخیز و موسیقی رشک برانگیز آن است.
تدوینی که در کمتر فیلم ایرانی با این ریتم به شکلی پویا دیده بودم !

فیلم رستاخیز
فیلم رستاخیز

البته که جراحی فیلم لاجرم سرعت فیلم را زیاد کرده وبخش اعظم ‌روایت عاشقانه کاراکتر اصلی فیلم (پیک دمشق) کاسته شده، اما در کل تدوینی که در اثر جاری است به کل با تمامی‌آثار ایرانی در ژانر تاریخی-مذهبی متفاوت است. شاید به همین خاطر احتمالاً در صورت اکران فیلم تماشاگران عادی با فاصله فیلم را تماشا کنند زیرا باشیوه بیانی نه لزوماً جدید، اما متفاوت از آنچه که با آن آشنا هستند مواجه اند.
آنچه گفته شد هم در تدوین پلانها صدق می‌کند و هم در چینش سکانس‌ها و در نهایت تمپوی حاکم در زمان بندی پلانها و نیز ریتم سریع جاری در کل فیلم تا کربلا. از آنجا به بعد ریتم فیلم به نسبت دگرگون می‌شود تا صحنه نبردهای عاشورا …
موسیقی که از استیون واربک روی فیلم می‌شنویم نشان می‌دهد خالقش دقیقاً زیر سلطه ی نگرش درویش بوده و کاملاً در خط فیلم است نه افت می‌کند و نه از آن خارج می‌زند!
سابق با موسیقی‌هایی در فیلمهای تاریخی-مذهبی مواجه بودیم که با دااراام دوروم‌های فاخرانه از فیلم سواری می‌گرفتند! و خیلی کمتر دراماتیزه می‌شدند ! اما خالق موسیقی فیلم «شکسپیر عاشق» در «رستاخیز» دقیقاً روی این نکته توجه نشان داده و در این خط سیر می‌کند. موسیقی به همراه تدوین و کارگردانی صحنه‌های نبرد و شهادت قمربنی‌هاشم و هجوم به طرف امام حسین و آتش زدن خیمه‌ها یکی از بی نظیرترین صحنه‌های فیلم از کار درآمده اند.
اگر تا قبل از صحنه‌های کربلا با فیلم با ساختاری سینمایی مواجه بودیم در صحنه‌های آخر به خصوص در سکانس‌های مورد اشاره و علی الخصوص در شهادت ابوالفضل(ع) و آتش زدن خمیه‌ها سعی شده است نوع کارگردانی تدوین و موسیقی فیلم بصورت مینیمال و به فرم شبیه خوانی و تغزیه باشد!

شاید این محتوا را نیز دوست داشته باشید
فیلم رستاخیز
فیلم رستاخیز

و به نظرم بسیار موفق از کار درآمده و دقیقاً همانی ست که انتظار می‌رود شاید برای یک غیر شیعی و تماشاگر غربی هضم این صحنه‌ها و این شکل کارکمی‌غیر متعارف باشد ولکن به نظرم این مهم نیست؛ می‌توان گفت «درویش» با توجه به این نکته سعی کرده است واقعه کربلا را براساس تصورات ذهنی که از آن سراغ داریم تصویر کند و چندان درگیر فرم سینمایی به شکل معمول نبوده است!

این البته شامل نبردهای تن به تن روز عاشورا نمی‌شود که می‌توانست بهتر از اینی که هست کار شود، البته در این ضعف سانسور بی تأثیر نبوده و اینکه به کمک تدوین سعی شده برخی حفره‌های بیانی بوجود آمده پرشوند!

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.