نقد فیلم کوتاه نیروانا

محبوبه کیائی

شناسنامه فیلم نیروانا | کارگردان:پاتریک بیسمَنز، مدت فیلم:4 دقیقه و 52 ثانیه، برگزیده ی جشنواره ی بین المللی سن پدرو2015، با الهام از شعر نیروانای چارلز بوکوفسکی|

نقد فیلم نیروانا

محبوبه کیائی

نیروانا؛ فیلمی‌شعر گونه است که بعُدی از زندگانی را نشان می‌دهد ، انگار هیچ زمان و مکانی در آن وجود ندارد.در این فیلم شعر گونه ی پر احساس چیزی نیست جز؛ ترکیبی از رشته‌هایی از کنش‌ها و واکنش‌های ذهن که از مرکزیت ثابت و ذات برخوردار نیست، و ذهن در اشراق کامل آزادانه در طیران است.فیلمی‌سیاه و سفید با موضوعی ساده اما دلنشین و تفکر برانگیز،همراه با یک موسیقی غم انگیز مینیمالیستی.داستان فیلم با جمله ای زیبا آغاز می‌شود:(بدون هیچ ایده ای و خالی از هر هدفی)این جمله به ظاهر همان معنی نام فیلم است.فیلم نیروانا داستان مرد جوانی  است که در یک روز برفی در اتوبوس کارولینای شمالی به سوی سرنوشت خود می‌رود.نکته:(برف نماد خجستگی و سفیدی نماد فرخندگی و سعادت است).

فیلم کوتاه نیروانا

اتوبوس در میان راه برای صرف ناهار می‌ایستد و مرد جوان هم برای خوردن غذا وارد کافه می‌شود، می‌نشیند،سیگار روشن می‌کند،سفارش غذا می‌دهد،غذایش را می‌خورد و از غذا و قهوه ای که سفارش داده لذت می‌برد.

مرد جوان با خود فکر می‌کند چقدر همه چیز در این مکان زیباست نکته:(پاکی محض و آرامش مطلق)از زن زیبای پیش خدمت گرفته تا صدای شسته شدن ظرف‌ها، دوست دارد برای همیشه در آن کافه بماند، احساس عجیبی سراسر وجودش را برای ماندن در آن کافه فرا می‌گیرد.

من اینجا خواهم ماند:

در همین هنگام راننده اتوبوس به مسافران می‌گوید: که زمان سوار شدن فرا رسیده و مسافران باید سوار شوند. مرد جوان با خود تکرار می‌کند: من همینجا خواهم ماند، من همینجا خواهم ماند. اما دور از انتظار مخاطب بلند می‌شود و به همراه دیگر مسافران به سمت اتوبوس می‌رود، روی صندلی خود می‌نشیند و از پنجره اتوبوس به بارش برف نگاه می‌کند.

فیلم کوتاه نیروانا

مرد جوان به روبرو خیره می‌شود،صدای مسافران را می‌شنود  که با هم صحبت می‌کنند، یا کتاب می‌خوانند یا تلاش می‌کنند که بخوابند. با خود فکر می‌کند که آنها متوجه جادوی آنجا نشده اند. سپس سرش را خم می‌کند چشم‌هایش را می‌بندد و تظاهر به خوابیدن می‌کند و کاری نمی‌تواند بکند جز گوش کردن به صدای موتور و صدای لاستیک اتوبوس روی برف.

شاید این محتوا را نیز دوست داشته باشید

به راستی لذت واقعی چیست؟

نیروانا واقعیتی است ورای پدیده‌های جهان و غیر معین، عالمی‌خارج از رنج است که همه ما گاهی آن را احساس یا تجربه کرده ایم. برای مثال: هم صحبتی با یک غریبه، خوردن یک نوشیدنی لذیذ، سفر به یک طبیعت بکر، تکیه به شانه‌های کسی و… اما به راستی لذت واقعی چیست؟راز رسیدن یه سعادت واقعی کدام است؟

همه به یک اندازه در زندگی رنج می‌کشند

انسان در هر لحظه از زندگی به فکر‌ دفع رنجی یا کسب لذتی است. همه انسان‌ها در زندگی به یک اندازه رنج می‌کشند. از این منظر تنها تفاوت انسان‌ها در این است که در هر سطح، رنج‌های‌شان متفاوت است. همان طور که لذت‌های‌شان. هر کس هم برای مواجه با رنج‌ها و به دست آوردن لذتی فلسفه و راه خودش را دارد.برای رسیدن به یک لذت باید رنجی را متحمل شد یا از لذت‌های دیگری گذشت. انتخاب اینکه کدام لذت ارزش این را دارد که باقی لذایذ را به خاطرش نادیده بگیری یا اینکه آیا ارزشش را دارد برای رسیدن به یک لذت، چنین رنجی را تاب بیاوری هم به جهان بینی فرد بستگی دارد.

مرد جوان در کافه از همه چیز لذت می‌برد و این لذت را به خوبی درک می‌کرد، اما به راستی چه چیزی باعث شد از آن دست بکشد و به راه خود ادامه دهد؟ این جوان از موهبت زندگی اش می‌گوید و مخاطب را با خود می‌کشاند تا پیش خود بگوییم چه کسی یک روز مانند این مرد جوان همچین لذتی را درک نکرده است؟

رسیدن به کمال

نیروانا آخرین مرحله طریقت بودا و مقصد سلوک بودایی است؛ طبق آیین بودا هر فرد یا هر انسان باید مرحله ای را در اخلاق و سلوک بپیماید تا به مرحله کمال که بودا آن را نیروانا می‌نامد برسد. و در معنای دیگر فرو نشاندن آتش نفس است از لذت‌های آنی، مرحله ی محو شدن جنبه حیوانی وجود انسان و رسیدن به کمال.چنانچه استاد بزرگ بودایی شانتی دوا در کتاب تعامل در سلوک بودهیساتوا نوشته است: هر چند که آرزوی ذهن، نکوهش رنج‌هاست، انسان‌ها با سر به سوی رنج‌ها هجوم می‌برند، هرچند که خواهان سعادت اند؛ از روی ساده اندیشی، سعادت خویش را چنان که دشمن جانشان است نابود می‌کنند.این فیلم کوتاه بر اساس شعر زیبای نیروانا سروده ی چارلز بوکوفسکی؛ ساخته شده است که در پایان متن اصلی خوانش شده است.این شعر با صدای Tom Waits  تقدیمتان می‌شود.

ممکن است شما دوست داشته باشید
1 نظر
  1. مرادی می گوید

    سلام و تشکر از نقد این فیلم لذت بردم

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.