نقد فیلم لاتاری | کاش دوباره بالگرد دنبال حاج کاظم می‌آمد

شناسنامه فیلم لاتاری

کارگردان : محمد حسین مهدویان
نویسنده : محمد حسین مهدویان، ابراهیم امینی
بازیگران :‌هادی حجازی فر، ساعد سهیلی، زیبا کرمعلی، حمید فرخ نژاد، نادر سلیمانی، جواد عزتی، علیرضا استادی، مهدی زمین پرداز

 

خلاصه فیلم لاتاری

لاتاری راوی داستان امیرعلی (با بازی ساعد سهیلی) و نوشین (با بازی زیبا کرمعلی) از عاشقی تا مرگ است. نوشین برای جبران بدهی‌های پدرش و به وعده یک دلال برای کار مدلینگ به دبی میرود و بعد از مدتی خبر فوتش را میاورند و امیرعلی به دبی میرود تا سر از راز مرگ معشوقش دربیاورد.

 

نقد فیلم لاتاری

کلاه از سر برمی‌دارم به احترام فیلمی‌که سراسر زیبایی و غرور است. فیلمی‌که چه در فرم و چه در مضمون در مرز باریک بین دو اتفاق افراط گونه و تفریط وار حرکت می‌کند و در نهایت لذتی به بیننده می‌دهد که در کمتر فیلم ایرانی ای آن را سراغ داریم.

دیدن لاتاری به مانند دیدن یک بندباز است که یک مسیر طولانی را طی می‌کند. قدم به قدم مارا پیش می‌برد و تا جایی جلو می‌رود که هر لحظه نگران افتادنش می‌شویم اما در نهایت وقتی پایش را روی لبه بام برج بلند مقصد می‌گذارد ما را شعفناک می‌کند.

لاتاری آژانس شیشه ای این روزهای ماست!

 

لاتاری فیلمی‌است که امنیت ملی اش را جوانانی تعیین می‌کنند که قربانی سیاست‌های غلط سردمداران فاسد دولتی و حکومتی و رانت خواران بی شرافتاقتصادی هستند.

لاتاری فیلمی‌است که رزمندگانش در خاک خودشان نمازشان شک دار است. لاتاری فیلمی‌است که حاج کاظمش جسورتر شده است. لاتاری فیلمی‌است که نمی‌گذارد عباس‌هایش قربانی شوند. لاتاری فیلمی‌است که سینمای ما این روزها باید آن را داشته باشد.

 

داستان فیلم همانند داستان بسیاری از اثرهای موفق جهانی و داخلی از یک فرمول خاص تبعیت می‌کند. بحرانی پر از ابهام اتفاق می‌فتد. قهرمانان داستان برای فهم ابهام سراغ ماجرا می‌روند اما متوجه توطئه ای بسیار وسیع تر می‌شوند و آن را حل می‌کنند. شاید تم اصلی داستان انتقام باشد اما هنر لاتاری در تبدیل انتقام به حالتی از جانفشانی اعتقادی آن را ممتاز می‌کند.

جانفشانی اعتقادی موسی (با بازی‌هادی حجازی فر) نه از جنس خودخواهی انتحاری‌های داعشی و جنس استشهادی ادای تکلیف الهی تشیعی بلکه از جنس غیرت انسانی و حفظ امنیت ملی است. موسی میداند که این روزها جهان، همه چیز را میبیند. موسی می‌داند که تکلیف انسان آگاه چیست. موسی وتران نیست.

موسینماد عینی آینده ایست که باید می‌شد اما نشد. موسی قهرمان است، قهرمانی که همچنان یک ماشین دارد و برای نیل به هدفش حاضر است از همان هم بگذرد و جامعه ی ما امروز نیازمند چنین قهرمانانی است.

فیلم لاتاری
فیلم لاتاری

ریتم فیلم در قسمت اول کمی‌کند است و اصطلاحاً دیر راه می‌افتد. با اینکه قسمت اول فیلم بیشتر از سهمش در فیلم زمان می‌گیرد اما انگیزه امیرعلی را برای قسمت دوم کاملاً قابل درک می‌کند.

 

رابطه بین امیرعلی و نوشین رابطه باورپذیر و زیبایی از کار درآمده تا جایی که وقتی نوشین میمیرد، ذهن مخاطب به سراغ مدلی قیصرگونه از داستان می‌رود. اما نکته اینجاست که قیصر فیلم در این روزگار جایش در زندان است.

 

قیصر لاتاری، برادر نوشین (با بازی جواد عزتی) است که به جای پاشنه بالا زدن ، کت چرمی‌از تن درمی‌آورد اما به لطف برادران نیروی انتظامی‌و شاکی خصوصی پسند، دستگیر می‌شود و به زندان برمی‌گردد.

با در جریان قرار گرفتن موسی و پیگیری‌های مداومش برای استفاده از رابطه‌های پرقدرتش در سیستم اداره کشور ( همانطور که می‌گوید من رفتم کنار چون فک می‌کردم دوستام هستند) و ناامید شدن از آنها (به مانند ناامید شدن حاج حیدر در بادیگارد) و تصمیم او برای واردشدن به ماجرا، مجددا بیننده به سراغ مدل ذهنی فیلم Taken و برایان میلز می‌رود اما فیلمنامه مهدویان با ظرافت‌هایی روبروست که مطابق با واقعیت و ذهن بیننده است و باز هم مسیری متفاوت را طی می‌کند.

پس وقتی مرتضی (با بازی حمید فرخ نژاد) را در دبی و پارکینگ هتل می‌بیند از درگیری ذهنش با تطابق با واقعیت سؤالی مطرح نمی‌کند اما جالب است که همین مرتضی دید وسیع تری برای امیرعلی و موسی ایجاد میکند و چشمشان را بازتر می‌کند. موسی دقیقاً آنجاست که خودش را برای ادای تکلیفش متقاعد می‌کند و می‌پذیرد حالا که امروز آن چیزی که روزی برایش جان دادند، منحرف شده و تمام همرزمانش را در درون خود استحاله کرده است پس او نیز همان کاری را می‌کند که می‌فهمد.

لاتاری
لاتاری

زمانی که موسی به امیرعلی می‌گوید ” فردا کاری می‌کنیم که صداش کل این شهر رو بگیره” بیننده تردیدی ندارد که موسی تصمیم به قتل هلال بن حمد(شاهزاده ای از نوشین و دست نخورده بودنش خوشش آمده) گرفته اما باز هم پایان فیلم برایش پر از شگفتی است.

کار موسی از جنس عملیات تروریستی و انتحاری و استشهادی نیست. او بن حمد را می‌کشد به دوربین نگاه می‌کند و جنازه را تا لابی هتل می‌کشاند تا حرف اصلی اش را بزند و اینجا جایی است که کارگردان هنرش را به رخ می‌کشد و پیام فیلمش را در قالب فرم بیان می‌کند و آن نشان دادن این کار در رسانه است.

برای موسی فرقی ندارد آن آدم هلال به حمد باشد یا هر ناکس دیگری بلکه او میخواهد رسانه حرف او را به همه جا برساند تا همه حرف او را بشنوند که کسی که به ناموس ایرانی چشم طمع داشته باشد در خانه خودش کشته خواهد شد و نشان داد این صحنه در تلوزیون معنی اش اینست که موسی کار خود را انجام داده است.

موسی به خوبی پیامش را رسانده است. پیامی‌که او ،آنرا ضامن امنیت ملی می‌داند. موسی می‌داند که اگر تهدید نکنی هیچ تضمینی برای خود نخریده ای پس او قاضی می‌شود و حکمی‌که سیستم‌های دست و پاگیر حکومتی قادر به اجرای آن نیست اجرا می‌کند.

فیلم لاتاری
فیلم لاتاری

مهدویان با لاتاری نشان داد که سینمای ایران بعد از مدتها کارگردان صاحب سبک دیگری به خود دیده است. او خوب فیلمنامه می‌نویسد و قصه اش را سرراست تعریف می‌کند. فیلم برداری خاص خودش را دارد. شخصیت پردازی را خوب بلد است و کاراکترهای داستانش را خوب می‌شناساند. او بلد است قهرمان بسازد واین کار را به خوبی انجام می‌دهد.

لاتاری مهدویان روی خط باریکی از سقوط فرم فیلمش به یک تکرار از سویی و غیرقابل باور بودن از سوی دیگر حرکت می‌کند و از  سقوط مضمونی فیلمش به

ورطه سفارشی شدن از یک سو و ناهمگون بودن با یک فکر باثبات همه فهم از سوی دیگر جلوگیری می‌کند و فیلمش را در نقطه ای کاملا به جا و درست به پایان می‌رساند.

در پایان باید گفت لاتاری از آن تک مضراب‌های زیبای سینمای ایران است که یک ایرانی با تمام وجود آن را درک می‌کند. کاراکترهایش را می‌فهمد و با آنها هم ذات پنداری می‌کند. لحظه به لحظه آنها را تحسین می‌کند و حرف‌هایش را هرچند محدود اما از زبان آنها بر روی پرده سینما می‌شنود. بیننده میداند که می‌شود هزاران فیلم از هزاران موسی ساخت که قهرمانی اش را نه در آن سوی مرزها بلکه در خاک همین کشور دید.

صدای اعتراض حاج کاظم‌های آژانس شیشه ای امروز ابعاد وسیع تری پیدا کرده است و حاج حیدرهای بادیگارد و موسی‌های لاتاری آن را با “کشتی آب گرفته” و حسرت “قرار نبود این بشه” افسوس می‌کنند و متأسفانه دیگر خبری از هلی کوپتر آژانس شیشه ای نیست که ای کاش بود …

علی منصوری 15/11/96

ممکن است شما دوست داشته باشید
۳ نظرات
  1. معصوم می گوید

    ترویج تهدید و خشونت بدون مرجع قانونی رو نمیشه به حساب حفظ امنیت ملی گذاشت.شخصیت های این فیلم همگی انسان های بی فکر هستند که تصمیم هاشون نه از روی عقل ،که از روی احساسات و خشم و ندانم کاریه
    دختر یهو میره دوبی که پولدار شه.پدر اجازه میده دخترش بره.پسر میره انتقام بگیره به سبک فیلم های هالیوودی
    بدتر از همه حاج کاظم که معلوم نیست به چه دلیل عقلشو داده دست پسره راه میفته دنبالش
    نهایتا یک اثر ضعیف و خام .یا تقلیدی کودکانه از تیکن ۱ رو میبینیم .بدون در نظر گرفتن اینکه در فرهنگ ما چنین انتقام گرفتن و قتل بدون محاکمه مذمومه
    پیام اخلاقی فیلم برای فرهنگ ما میتونست توجه بیشتر خانواده به جوانان . حل مشکلاتشون.آگاهی از خطرات اعتماد نابجا باشه که متاسفانه یک فیلم ضدارزش ساخته شده
    برای چه کسی شرایط مهیاست بره خارج از کشور انتقام دخترای فروخته شده رو بگیره؟
    چند نفر از دخترایی که میرن خبر ندارن واسه چی میرن؟ ماشین مدل بالا میاد دنبالشون.میگه ببرمت دوبی .واقعا نمیفهمه چه خبره؟
    سرنوشت اون پسر و حاج کاظم بعد از اون حادثه چی میشه تو خاک دوبی؟
    بهتر نبود پدر یکم غیرت به خرج میداد اجازه نمیداد دخترش بره . که اونا مجبور نشن اون حجم از غیرت رو صرف قتل و انتقام کنن؟

    در نهایت برای من مخاطب که فیلم ماجرای نیمروز رو دیدم.دیدن لاتاری ناامید کننده بود واقعا
    حیف که کارگردان چنین اثرهای خوبی بخواد با سواستفاده از احساسات ملی به هر قیمتی دیده بشه

  2. محمد حسین زارع می گوید

    منتقد گرامی
    نقد به شدت احساسی شما راخواندم و چند سوال طرح میکنم و پیش میروم
    ایا قیصر و قیصر های سینمای فیلم فارسی قبل از انقلاب ۵۷ خوب هستند یا بد ؟
    ایا قیصر ها همگی مایوس از اجرای عدالت توسط سیستم فاسد حاکم بودند و یک تنه به جنگ همه بدی ها میرفتند و می کشتند و نعره مستانه از پیروزی میکشیدند یا نه ؟
    ایا هنوز در کشوری که ۴۰ سال از انقلابش میگذرد امیدی به عدالت اجتماعی از سیستم حاکم هست یا نه ؟
    پس قیصر ها در داستان های سال ۹۶ چه میکنند و چرا زنده شده اند؟ !!

    بزرگوار ، بهتر است به جای بهره برداری جناحی، تکلیف خودتان را معلوم کنید

    فیلم نکته های بسیار زیاد دیگری هم داشت که منتقد گرامی خیلی سریع از ان رد شده
    سیستم بانکی و اقتصادی فاسد و ورشکسته ای که برادر را زندانی کرده و پدر را دست فروش و خواهر ۲۰ ساله را مجبور به مهاجرت به دوبی کرده چرا اصلا مورد توجه منتقد قرار نگرفته و فقط رگ های متورم گردن حاج موسی و نعره مقابل دوربین ها مقبول افتاده است

    برادر عزیز
    عشقی که مبنای داستان قرار گرفته بر حسب عرف و شرع ، عشقی حرام است چون حتی پدر پسر به خواستگاری نرفته و پدر دختر مطلقا موافق نیست ان هم در مناطق میانی و به اصلاح جنوب شهر که چنین روابطی را نکوهیده میدانند و قابل پذیرش برای اکثریت شان نسیتند
    پس شما را چه شده که عشقی حرام را مبنای داستان غرور انگیز قرار داده اید و غیرت قیصر عاشق را ستایش میکنید
    برادر عزیز ، عشقی حرام که مبنای جرم است و طرفین عشق را مجرم مینامند در نظام حکومتی را نیابد ظرف غرور قهرمان خود قرار دهید

    ضمنا دزدی های میلیاردی مختص همین چند سال اخیر نبوده که حاج موسی دوره های قبل را پاک و مطهر اعلام میکند
    البته اختلاس ها قابل قیاس با شرایط حال نیست ولی به حد کفایت بوده
    فیلم حاصل زحمات گروهی از بازیگران و دست اند کاران سینما هست و قابل ستایش است ولی لطفا از هر کجای ان که خوشتان امد برشی دلخواه بر ندارید و روی ان مانور دهید و همه ۱۱۴ دقیقه را لطفا ببینید

    قانون گریزی و اجرای قانون توسط فرد دقیقا همان بلایی است که اقتصاد مان را به این روز انداخته .
    بازاری های گرامی ( اکثرشان ) به شدت در وضعیت اقتصاد وخیم فعلی مقصر هستند و چه بسا که اکثرا هم خمس و زکات میدهند و مال شان را حلال فرموده و میل میکنند همان سود های باد اورده از نوسانات ارز و طلا و طبق قانون خودشان کسب حلال مینامند و پاک و طاهر لقبش میدهند
    مالی که از بدبخت شدن ده ها هزار کارگر و کارمند و بیکار جامعه حاصل شده
    ببخشید خیلی دور شدم از اصل ماجرا ولی لطفا همه چیز را ببینید

    پیروز باشید

  3. نویسنده می گوید

    سلام
    نقد دلچسبی بود. همونطور که اشاره شد لاتاری فیلمی در حد آژانس شیشه ایه برای همین مثل آژانس شیشه ای زمان میبره تا منتقدان سطحی نگر پیام فیلم رو درک کنن. البته منتقدان اون زمان آژانس شیشه ای افرادی از جنس حاج کاظم بودن اما مخالفین لاتاری کسانی از جنس رضا کیانیان (مأمور مقابل حاج کاظم)
    اتفاقا فیلم در لوای ربط دادن داستان به هلال بن حمد و باند فساد امارات نشین، سنگین ترین نقدها رو به عملکرد فشل دولت و دستگاه‌های مسئول کشور میکنه.
    ضمنا کسانی که انتقام موسی رو تروریستی عنوان میکنن، بد نیست تکلیفشون رو با حکم امام ره درباره سلمان رشدی معلوم کنن. اگه یه ایرانی فردا سلمان رشدی رو کشت این حضرات میخوان فریاد وااسلاما سر بدن؟!!!
    کلام آخر اینکه
    ساختن یک فیلم در پاسخ به رذالت و خباثت شیخ نشین امارات در قبال ایران و دخترانش و جزایرش و اقتصادش و خیلج فارسش، قاعدتا فقط باید مزدوران مواجب بگیر امارات رو پریشان کنه.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.