نقد فیلمهای جشنواره سی وچهارم فجر:«وارونگی»

خلاصه داستان:

«نیلوفر» که با مادر بیمار وسالخورده اش زندگی می‌کند، با مشکلاتی در روابط خانوادگیش با برادر وخواهرش مواجه است.اما این اختلاف وقتی بروز میابد که مادر نیلوفر بر اثر پدیده وارونگی هوای تهران به بیمارستان منتقل می‌شود وپزشکان تنها راه نجات او از مرگ را خروج فوری وهمیشگی این پیرزن از تهران میدانند.برادر (علی مصفا)وخواهر(ستاره پسیانی)نیلوفر (سحردولتشاهی)، بدون مشورت با نیلوفر برای او تکلیف مشخص کرده اند که همراه مادر از تهران برود،اما نیلوفر که دلبسته مردی (علیرضا آقاخانی)است که سالها پیش او را ترک وازدواج کرده ـ واکنون بافرزندی از ازدواج ناموفقش به ایران بازگشته تا شاید بتواند با نیلوفر ازدواج کند- نقشه‌های دیگری برای زندگیش دارد.

شناسنامه فیلم:

«وارونگی»

کارگردان:بهنام بهزادی

بازیگران: سحر دولتشاهی، علی مصفا، ستاره پسیانی، رویا جاویدنیا، علیرضا آقاخانی، شیرین یزدان بخش، ستاره حسینی، پیام یزدانی، مجتبی نم نبات، عباد کریمی

سایرعوامل:

تهیه کننده: بهنام بهزادی/ مدیر فیلمبرداری: بهرام بدخشانی/ طراح چهره پردازی: سودابه خسروی/ صدابردار: رشید دانشمند/ طراح صحنه ولباس: بابک کریمی‌طاری/ دستیار کارگردان و برنامه ریز: افشین رضایی/ مشاور رسانه‌ای: آیدا اورنگ/ مدیر تولید: شهرام زاهدی/ عکاس: سمیه جعفری

 

نقد فیلم:

در روزهائی که فیلمهای اجتماعی وخانوادگی ایرانی بر معضلاتی مانند خیانت همسران به یکدیگر یا توهم آن متمرکز شده است ، یا به موارد شاذ ونادری می‌پردازد که گاهی انسان از یاداوریش شرمنده میشود، اشاره  به مسائل ساده  اما مهم فیمابین اعضای یک خانواده معمولی ،نظیر نقض حریم شخصیتی فرزند آخر خانواده  یا ارث ومیراث تفاوت دلنشینی را به وجود می‌آورد؛که می‌تواند برای بیننده نه تنا جالب بلکه مفید هم باشد.به همین دلیل می‌توان ادعا کرد  «وارونگی» فیلم قابل اعتنائی است.

 

بازیهای روان و باور پذیر در محیطی عاری از خشونتهای شدید کلامی‌ورفتاری ،درعین پرداختن به موضوعی جذاب و معتنا به جامعه از امتیازات ساخته بهنام بهزادی به شمار می‌رود.

varoonegimovie1

اما «وارونگی» امتیاز بالاتری دارد و آن هم استفاده از استعاره ای به نام «وارونگی»است. داستان فیلم از روزی شروع می‌شود که وارونگی هوا درتهران اتفاق افتاده است و رادیو افراد مسن ودارای ناراحتی تنفسی را از خروج از منزل باز داشته است اما مادر نیلوفر که هم مسن است و هم سابقه بیماری ریوی دارد بی توجه به خواست دخترش وتوصیه پزشکان از خانه خارج می‌شود وبراثر استنشاق هوای آلوده راهی بیمارستان می‌شود. این وارونگی در خانواده آرام نیلوفر هم به نوع دیگری اتفاق می‌افتد.او که دختری آرام  است و در حین کار واشتغال آفرینی برای عده ای اززنان،مراقب مادرش نیز هست،برای نخستین بار نقض حریم خصوصیش از سوی برادر وخواهر بزرگترش را برنمی‌تابد.

آنها بدون اینکه بفهمند خواهر کوچکشان شخصیت مستقلی یافته است ،تصمیم می‌گیرند او را به همراه مادر به شمال کشور بفرستند وکارگاهی که او در ملک پدریشان راه انداخته است را تعطیل کنند و آن را  اجاره دهند.نیت خیرخواهانه ایشان این است که معادل یا دوبرابر درآمد نیلوفر از کارگاه را به او بدهند تا او فقط مراقبت از مادر مریضشان درشمال را برعهده بگیرد. اما مشکل اینجاست که همه این تصمیمها را بدون اطلاع نیلوفر می‌گیرند. وهمین موضوع عامل طغیان شیرین نیلوفری است که عشق به مادر وخدمت به او را سرلوحه زندگیش قرارداده است.او می‌خواهد بگوید یک زن مستقل است که باید خودش برای زندگیش تصمیم  بگیرد نه دیگران به جای او ببرند و بدوزند.

در عین حال موضوع فرعی دیگری هم در زندگی او وجود دارد وآن باز گشت عشق سابقش ،سهیل از خارج کشور با فرزندی است که از زندگی ناموفق قبلیش داشته است . سهیل موفق میشود شور عاشقانه قبلی را در نیلوفرزنده کند اما بدون آنکه به او بگوید قصد دارد فرزندش رانیز در زندگی جدید با نیلوفر نزد خود نگه دارد.

همینجاست که طغیان دیگری در نیلوفر رخ می‌دهد. ایستادن دربرابر عشق وعلاقه اش به سهیل باز هم به دلیل نقض حریم فکری واحسایش.او تصمیم خود را گرفته است. گرچه هم دل درگرو مهر مادر و عشق سهیل دارد اما ترجیح می‌دهد دربرابر خواسته برادر و خواهر بزرگترش بایستد و به سهیل نیز پاسخ منفی دهد اما استقلالش مخدوش نشود.

همینها عامل جذابیت وکشش داستان ساده وارونگی است. گوئی وارونگی استعاره ای است برای پوست اندازی نیلوفر در فصل جدید زندگیش.زیبائی این استعاره وقتی است که رادیو خبر از ورود یک سامانه جدید بارشی  و بهبود هوای تهران را می‌دهد ، و در مورد نیلوفر هم این وارونگی عاقبت خوشایندی را رقم می‌زند.

او تصمیم می‌گیرد با مادرش به شمال کشور برود و کارگاهش را برای اشتغال آفرینی در یکی از شهرهای شمالی کشور راه اندازی نماید و همین تصمیم را ب هسهیل نیز اعلام میکند. او درآخرین سکانسی که با خانواده اش دیده می‌شود به صراحت از آنها می‌خواهد سهم الارثش را به او بدهند و در آخرین دیدار با سهیل توپ تصمیم برای زندگی مشترک با شرایط خاصی که خودش دارد را به زمین او می‌اندازد.این پایان جالبی است برای وارونگی حساسیت زائی که در این زندگی رخ داده است.

بااین حال فیلم از ضعفهائی نیز رنج می‌برد ازجمله موسیقی آ ن اما ازهمه مهمتر زمان طولانی فیلم است.شاید بتواناز نیمساعت اول فیلم لااقل ده دقیقه را درآورد بی آنکه خدشه ای به اصل فیلم وارد شود. اگر این پیشنهاد  از سوی «بهزادی» جدی گرفته شود،می‌توان به فروش بیشتر فیلم امیدوار ماند.

علیرضا دباغ/پردیس سینما کیان تهران۱۳ بهمن ۱۳۹۴

ممکن است شما دوست داشته باشید
۴ نظرات
  1. ماهداد توکلی می گوید

    ممنون ازمعرفى فیلم ونقد ان. واینکه ماراهم درشناخت فیلم سهیم مى کنید.
    ازدید من موضوع جذاب وتازه نبود البته ندیده ام از شنیده ها وخوانده ها دریافتم. وهمان طور که شماهم اشاره کردید نبایدفیلم موفقى باشد.

  2. پیوند ایرانی می گوید

    وارونگی,بدون شک تا این لحظه نه تنها بهترین فیلم

    جشنواره سی وچهارم بوده,بلکه یکی از بهترینهای سینمای ایران بوده…..موضوع بسیار قابل لمس و واقعی..کارگردانی بسیار عالی و مسلط بهزادی,و بازیهایی که در سینمای ما,کم سابقه است,,وارونگی را به شاهکاری بدل کرده,که البنه از بهزادی انتظاری جز این نمیرود….فیلم بدون شک جزو پر فروشهای اکران خواهد بود.

  3. ایراندخت می گوید

    سوال اینجاست که آیا آخرش را نشان می دهد یا مانند تمامی فیلمهای ایرانی بی پایان تمام شده و بیننده باید خودش تصمیم بگیرد. بیشتر فیلمهای ایرانی درک کافی از موفق بودن و پایان شاد و امیدوار ندارند و فهم اهمیت آن را هم نمی دانند. بسیاری در ایران فکر می کنند که اگر فیلمی غمناک بود و یا پایانش ناتمام، فهم و درک کارگردان و نویسنده بسیار بالا بوده، ولی در حقیقت نشان دهنده تنبلی هر دو می باشد که فیلم را ناتمام گذاشته و یا نمی توانند به بیننده امید ببخشند که همه چیز می تواند خوب باشد و خوب شود…

  4. پرستو دلبند می گوید

    جالبه دوستانی فیلم رو ندیده و از روی حرف مردم نقد میکنن,جل الخالق ,عجایب ملتی هستیم

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.