گزارش اختصاصی هنرلند از حواشی جشنواره جهانی فیلم فجر- قسمت اول

تندیس سیمرغ سی و پنجمین جشنواره جهانی فجر در دستان منتخبان این دوره قرار گرفت. ولی با همه کاستی‌ها و ایرادات نکته‌های قابل تاملی نیز داشت که خبرنگار هنرلند به آن اشاره می‌کند.

بهترین فیلمی‌که در جشنواره ملی دیده نشد!

فیلم«ائو/خانه» تندیس بهترین فیلم، فیلمنامه و جایزه نتپک را از آن خود کرد در حالی که در جشنواره ملی فجر که چند ماه پیش برگزار شد، در هیچ کدام از رشته‌ها نامزد هم نشد! ولی داوران این جشنواره که تعدادی از آنها ایرانی نبود با اکثریت مطلق رای به این فیلم اصغر یوسفی‌نژاد دادند.

یک اتفاق ساده در خانه خدا

فیلم خانه خدا به کارگردانی جلال مقدم با کیفیتی چشم‌نواز در یک سانس به روی پرده رفت. قبل از نمایش فریدون جیرانی توضیحاتی را درباره فیلم ارائه داد که به اندازه خود فیلم جذاب بود:

«برای اولین بار است که نسخه کامل «خانه خدا » به این شکل نمایش داده می‌شود. اجازه ساخت فیلم را جلال مقدم کسب کرده و سازنده اصلی فیلم ابوالقاسم رضایی، پسر میرزا ابراهیم خان صحاف باشی ‌است که بیشتر علاقمندان به سینما او را می‌شناسند. سرمایه‌گذار فیلم «خانه خدا» یک تاجر هندی به اسم «دیپ چند هندوجا» است، که در ایران به تجارت آهن مشغول بوده و وارد کننده فیلم «سنگام» به ایران نیز بوده است. اما به گمان من، این تاجر هندی پس از نمایش فیلم و برای نمایش‌های خارج از کشورِ آن، سرمایه گذاری کرده است. ابوالقاسم رضایی در سال ۱۳۴۵ با ۴ فیلمبردار به عربستان می‌رود؛ این ۴ نفر عبارتند از احمد شیرازی، نعمت حقیقی، محمود ایثاری و عباس دستمال‌چی. جلال مقدم به عنوان کارگردان به مکه می‌رود، اما در تیتراژ فیلم به عنوان مشاور معرفی شده است. دستیار این ۴ فیلمبردار نیز فردی به اسم اسماعیل دین محمدی بوده است. فیلمبرداری در گرمای ۵۰ درجه انجام می‌شود و پس از ضبط فیلم به تهران برمی‌گردند. در تیتراژ فیلم اسمی‌از نویسنده گفتار و تدوینگر برده نشده است. اما گفته شده تنظیم گفتار متن بر عهده محمود سعادت است و صدای او و اسدالله پیمان روی فیلم وجود دارد. هر دو نفر آنها جزو گویندگان معروف آن سال‌های رادیو بوده اند.

اما چند سال پیش که فیلم را در خانه سینما نمایش دادند، زنده یاد نعمت حقیقی نامه ای ارائه داد که در آن آمده بود گفتار متن توسط ابراهیم گلستان نوشته شده است. ابراهیم گلستان بر مونتاژ فیلم نیز نظارت داشته و طبق نامه مذکور، ابولقاسم رضایی سازنده اصلی کار است. نکته مهم فیلم این است که موسیقی ندارد. فیلم بدون موسیقی متن است و فردی به نام خوشدل تهرانی اشعارش را سروده است. مداحی معروف به نام علی بهاری نیز این اشعار را بدون موسیقی خوانده است.

«خانه خدا» در ۳۰ آذر ۱۳۴۵ در سرما و یخبندان آن سال‌ و همزمان با شروع ماه رمضان، در ۱۱ سینما اکران می‌شود. در اینجا برای اولین بار سرود شاهنشاهی و پیش پرده از نمایش ابتدای فیلم حذف می‌شود و در سالن سینما، عکس‌های فیلم‌های دیگر نیز برداشته می‌شود و «خانه خدا» پرفروش ترین فیلم مستند تاریخ سینمای ایران است.»

فیلم بعدی که آن هم تنها در یک سانس نمایش داده شد «یک اتفاق ساده» اثر «سهراب شهیدثالث» که در سال ۱۳۵۲ ساخته شده است. کیفیت فیلم بعد از ترمیم بسیار قابل توجه است و برخی این فیلم را سرآغاز یک گرایش در سینمای ایران تحلیل کرده‌اند.

هر دو فیلم با استقبال تماشاگران روبرو شد نکته قابل توجه حضور سینماگران خارجی برای دیدن این فیلم‌ها بود. «ژان میشل فرودون» منتقد و سردبیر سابق مجله معروف «کایه ‌دو سینما» مشتری ثابت فیلمهای ایرانی ترمیم شده بود.

در جشنواره سی و چهارم دو فیلم «گاو» و «باد صبا» ترمیم شدند و امسال شاهد سه فیلم مرمت شده ایرانی بودیم که علاوه بر دو فیلم «خانه خدا» و «یک اتفاق ساده»، فیلم «ناخدا خورشید» اثر ارزشمند ناصر تقوایی نیز اکران شد.

ادامه دارد….

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.