در سودای کیمیا

در سودای کیمیا!

      علیرضا دباغ

ایجاد ارتباط با مخاطبان دغدغه همیشگی یک ارتباط گر است.هیچ چیز برای ارتباط گران شیرین تراز داشتن ارتباط مستمر وتنگاتنگ با مخاطب برای انتقال مطلوب پیام نیست.این ارتباط گاهی با سودای هنر همراه است وگاه باسودای شهرت ، گاهی هم با سودای ثروت وگاه با  هر سودای دیگر .تفاوت نمی‌کند اگر حاصل انتقال پیام با شهرت وثروت نیز قرین شود چه بهتر واگرهم نشد اصل برقراری ارتباط به حدکافی می‌تواند جذاب باشد.

سریالهای بزرگی همچون«فراراززندان» یا «۲۴» یا«گمشدگان» با هر سودائی که ساخته شده باشند در جذب مخاطب موفق بوده اند.همین که به زبانهای مختلف ترجمه ودربسیاری از کشورهای جهان در شبکه‌های عمومی‌،خصوصی یا اختصاصی با استقبال مخاطب مواجه شده اند کافی است تا بدانیم یک کار خوب ارزش سرمایه ذاری کلان را دارد و مخاطب خود را حتی خارج ازمرزهای جغرافیائیش نیز پیدا می‌کند.

در دورانی  که سریالهای طولانی وچندفصلی عرصه تلویزیون رااشغال کرده است سیمای جمهوری اسلامی‌ایران نیز سریالی ۱۱۰ قسمتی را طراحی کرده است که از آبان ماه ۱۳۹۴ روی آنتن شبکه دو سیما رفته است.این اقدام برای جذب مخاطبانی که به راحتی سریالهای طولانی قسمت شبکه‌های ماهواره ای را دریافت می‌کنند کار ارزنده وقابل تقدیری است که لازم است به عنوان یک راهبرد در دستور کار رسانه ملی قرار گیرد.

نقدوبررسی این سریال که  امشب پخش یک پنجم آن به پایان می‌رسد میتواند تصمیم گیرندگان اصلی اجرای این راهبرد را در ادامه این روند یاری ومدد خواهد کرد.

«کیمیا»نام سریالی است که فصلهائی از تاریخ ایران را ازاواخر دهه ۵۰ تا همین سالها دربستر ماجراهای دختری به همین نام مرور می‌کند.«کیمیا»دختر یک افسر وظیفه شناس است که خانواده ای مذهبی دارد و در کوران انقلاب اسلامی‌قصد جدائی از نظامی‌گری را دارد.درست معلوم نیست او از کدام دسته نظامی‌است.درجه دار ژاندارمری یا ارتش یا کلانتری؟ هرچه هست اونمی‌خواهد رو در رو با مردم قرارگیرد و به همین دلیل با فشارهائی که از ناحیه همسر مذهبیش براو وارد می‌شود استعفای خود را تقدیم مقامات کرده است .

شاید این محتوا را نیز دوست داشته باشید

۶۳۵۴۷۳۴۸۰۰۷۸۹۷۶۰۷۵

راوی داستان که همان قهرمان سریال یعنی کیمیاست ، زندگی خانواده خود را از سال ۱۳۵۷ در خرمشهر بازگو می‌کند.سالی که ایران آبستن وقایع بزرگی است که به پیروزی انقلاب اسلامی‌می‌انجامد. شروع داستان از خوزستان و کمی‌قبل از فاجعه آتش سوزی سینما رکس آبادان است.یعنی حوالی ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ .نویسنده وکارگردان تلاش می‌کنند با اشاره به مهمترین وقایع این سالها حس نوستالژی بینندگانی که بیش از چهار دهه از عمرشان راسپری کرده است برانگیزانند و  این رویدادها را نیز به جوانان  معرفی کنند.گام مهمی‌که قابل تقدیراست اما متاسفانه این توالی زمانی فقط در سطح ولایه باقی می‌ماند به نوعی که فقط  اسمی‌از سینما رکس و ۱۷ شهریور برده می‌شود وهیچ جزئیاتی از آن ارائه نمی‌شود. این سطحی نگری دربازسازی صحنه‌های جمعه خونین میدان ژاله به وضوح خودنمائی می‌کند . آن تظاهرات عظیم و حماسه افرینی شهدای ۱۷ شهریور در حد یک تعقیب و گریز در کوچه پسکوچه‌ها و تحرک جمع کوچکی از سیاهی لشکر اندک سریال تقلیل می‌یابد.

در چنین سریالهائی ورود وخروج شخصیتها می‌توانند چند قسمت از داستان بلند سریال را پر کنند ،به همین جهت است که دراین سریال نیز شخصیتهای فرعی زیادی وارد داستان می‌شوند اما متاسفانه ضعف فیلمنامه باعث می‌شود این شخصیتها به درستی پرورانده نشوند شخصیتی مانند مشفق (شوهر اول زن دائی فعلی کیمیا) ویا بیژن پسرعمه کیمیا که یک زندانی سیاسی چپ گراست که به اعدام محکوم شده است و اززندان می‌گریزد.اوج  این سرگردانی در شخصیت فرعی شهرام شکل می‌گیرد که بناست به عنوان یک ساواکی جنایتکار معرفی شود اما ضعف شخصیت پردازی در سریال نه تنها او را منفور جلوه نمی‌دهد بلکه حرکات اورا با گذشته دردناک وتبعیض آمیز خانوادگیش حس رقت انگیزی ایجاد می‌کند.شهرام در دیالوگها شخصی خونخوار وشکنجه گر معرفی می‌شود اما در عمل او را شخصی عاطفی می‌یابیم که حتی حاضر نیست مبارزی را که قصد ترورش راداشته بکشد بلکه اورا کتک می‌زند اسلحه اش را برمیدارد  و اورا درخیابان رها می‌کند ومی‌رود.او  به فرخ  پارسا (پدر کیمیا) برای خروج از نظامی‌گری کمک می‌کند و خواهر زاده اورا که اتفاقا برادرزاده خودش نیز هست از زندان فراری می‌دهد، اما درعوض یک خواسته ساده از فرخ دارد وآن هم انتقال کیفی پرازشمش طلا ازتهران به خرمشهر است.کیفی که  هرچیزی درآن باشد،علی القاعده به عنوان امانت به دست فرخ سپرده می‌شود و او به عنوان یک فرد مورد اعتماد ،قرار است درعوض فراری دادن بیژن از زندان آن را به دست فردی در خرمشهر برساند.

شهرام یک ساواکی منفور است اما فرخ مردی شرافتمند و نماز خوان است. او می‌توانست این معامله را نپذیرد، اما اگر پذیرفت شرط اخلاق حکم به امانتداری وی می‌دهد، امانتی که فرخ در آن خیانت می‌کند. ضعف فیلمنامه فرخ را در تصمیم گیریهایش آدمی‌ضعیف نشان می‌دهد .همه نقشه‌هایی که می‌کشد نقش برآب است؛ هم در نقشه مقابله با فرمانده خاطی پاسگاهشان در قسمتهای ابتدائی ،و هم در نقشه معامله با شهرام ساواکی، وهم در نقشه‌های بعدی فراری دادن ساواکی‌های دیگر با لنج .درهمه اینها فرخ کاملا اشتباه عمل می‌کند او حتی نمی‌تواند بین حضور واجبش درتهران برای رهائی همسرش از زندان و ماجرای کیف یک ساواکی انتخاب صحیح را انجام دهد. او انسان متزلزلی است که  اگر بازی خوب حسن پور شیرازی را از او بگیرید هیچ نقطه مثبتی در این شخصیت دیده نمی‌شود. البته  شاید کارگردان همین را می‌خواهد ،در این صورت جای این پرسش مطرح است که چرا پدر یک خانواده به عنوان نمادی از بلاهت فرض شده است؟

عشق محجوب دختر وپسر همسایه (کیمیا و پیمان) ورقیب عشقی پیمان (یعنی آرش مشفق) به عنوان چاشنی عاطفی ماجرا نیز بسیار کلیشه ای است. آرش شخصیتی که سالها در خارج از کشور بوده ونه علاقه ای به مادرش دارد، و نه شوقی به ماندن درایران، چرا وچگونه دل به مهر کیمیا می‌بندد وبه خواستگاریش می‌رود؟ آنها هیچ نقطه اشتراکی ندارند آیا صرف حسادت آرش نسبت به پیمان او را به این خواستگاری مضحک ترغیب کرده است؟

اینها و نظایر آن پرسشهائی است که باید دید در قسمتهای بعدی سریال ،می‌توان پاسخی برای آنها یافت یاخیر؟به هرحال هنوز قسمتهای زیادی از این سریال باقی مانده است وفرصت برای قضاوت و نقد نهائی باقی است.

نکته مهم دیگر امکانات زیادی است که دراختیار گروه سازنده قرار گرفته است . معلوم است سازمان صداوسیما در اوج تنگناهای مالی چندسال گذشته، سرمایه گذاری مناسبی برای ساخت این سریال کرده است که حضور بازیگران گرانقیمتی مانند رضا کیانیان یا نیکی کریمی‌در نقشهای فرعی کار نشاندهنده دست باز کارگردان برای انتخاب بهترینهای این رشته بوده است. امید که ورود شخصیتهای جدید با بازی بازیگران نامدارش جان تازه ای به داستان بی رمق سریال دهد.شاید آنگاه بتوان دانست« کیمیا » چه سودائی در سردارد؟

 

 

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.